Оқылатын дұға: ең керек дұғалар тізімі

Күнделікті өмірде қандай дұғаларды оқу керек?

Қиналғанда, жолға шыққанда немесе таңертең ұйқыдан оянғанда Жаратушыға қалай сыйыну қажет? Бұл парақша сізге күнделікті оқылатын негізгі дұғалар тізімін бір жерден, еш қиындықсыз табуға көмектеседі.

⚡ Ең керек 5 дұға (Қысқаша жадынама)

Уақытыңыз тығыз болса, күніңізді берекелі ету үшін мына 5 негізгі дұғаны білгеніңіз абзал:

1. Таңертең оянғанда: «Әлхамду лилләһил-ләзи әхйәнә…» (Жаңа күн үшін шүкір ету)
2. Үйден шығарда: «Бисмилләһи, тәуәккәлту ъалаллаһ…» (Жолдағы қорғаныш пен қауіпсіздік үшін)
3. Тамақ алдында: «Бисмилләһ» (Асқа береке кіруі үшін)
4. Қиналғанда/уайымдағанда: «Хасбуналлаһу уә ниъмәл уәкил» (Аллаға тәуекел етіп, сабыр сақтау үшін)
5. Ұйықтар алдында: «Бисмикәл-лаһуммә әмүту уә әхйә» (Тыныш әрі қамсыз ұйқы үшін)

Дұға деген не?

Дұға — бұл мұсылманның Жаратушымен тікелей байланысқа шығып, Одан кешірім, көмек және жақсылық сұрауы. Бұл жай ғана арабша мәтінді қайталау емес, жүректегі шынайы ниет пен сенімнің көрінісі. Дұға ету арқылы адам ішкі тыныштық тауып, кез келген істе тек Аллаға тәуекел ететінін білдіреді.

Ең керек күнделікті дұғалар тізімі

Бұл бөлімде күнделікті оқылатын дұғалар өте қарапайым әрі түсінікті форматта берілген. Оларды күнделікті әдетке айналдыру өміріңізге жеңілдік пен береке әкеледі.

1. Таңертең оянғанда оқылатын дұға

• Қашан оқылады: Таңертең ұйқыдан көз ашқан сәтте.
• Арабша мәтіні: الْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِي أَحْيَانَا بَعْدَ مَا أَمَاتَنَا وَإِلَيْهِ النُّشُورُ
• Қазақша оқылуы: Әлхамду лилләһил-ләзи әхйәнә бәъдә мә әмәтәнә уә иләйһин-нушур.
• Қазақша мағынасы: Бізді өлтіргеннен кейін (ұйықтатқаннан кейін) қайта тірілткен Аллаға мақтаулар болсын! Қайтып оралуымыз тек Оған ғана.
• Қысқа түсіндірме: Бұл дұға жаңа күнге аман-есен жеткеніміз үшін шүкір ету мақсатында оқылады.
• Жаттауға оңай ма: Иә, өте танымал әрі тез жатталады.

2. Ұйықтар алдында оқылатын дұға

• Қашан оқылады: Түнде төсекке жатар алдында.
• Арабша мәтіні: بِاسْمِكَ اللَّهُمَّ أَمُوتُ وَأَحْيَا
• Қазақша оқылуы: Бисмикәл-лаһуммә әмүту уә әхйә.
• Қазақша мағынасы: Уа, Алла! Сенің атыңмен көз жұмамын (ұйықтаймын) және Сенің атыңмен қайта тірілемін (оянамын).
• Қысқа түсіндірме: Түнгі ұйқының тыныш болуына және жаман түстерден қорғануға көмектеседі.
• Жаттауға оңай ма: Өте қысқа, балаларға да жаттатуға жеңіл.

3. Үйден шығарда оқылатын дұға

• Қашан оқылады: Өз үйіңізден сыртқа шығар сәтте.
• Арабша мәтіні: بِسْمِ اللَّهِ تَوَكَّلْتُ عَلَى اللَّهِ وَلاَ حَوْلَ وَلاَ قُوَّةَ إِلاَّ بِاللَّهِ
• Қазақша оқылуы: Бисмилләһи, тәуәккәлту ъалаллаһи, уә лә хәулә уә лә қууәтә иллә билләһ.
• Қазақша мағынасы: Алланың атымен, Аллаға тәуекел еттім. Алладан басқа ешқандай күш те, қуат та жоқ.
• Қысқа түсіндірме: Үйге аман-есен оралғанша періштелердің қорғауында болу үшін оқылады.
• Жаттауға оңай ма: Күнделікті қайталанатындықтан, 2-3 күнде жатталып қалады.

4. Үйге кіргенде оқылатын дұға

• Қашан оқылады: Үйге (немесе пәтерге) есік ашып кірген кезде.
• Арабша мәтіні: بِسْمِ اللَّهِ وَلَجْنَا، وَبِسْمِ اللَّهِ خَرَجْنَا، وَعَلَى رَبِّنَا تَوَكَّلْنَا
• Қазақша оқылуы: Бисмилләһи уәләжнә, уә бисмилләһи харажнә, уә ъала Раббинә тәуәккәлнә.
• Қазақша мағынасы: Алланың атымен кірдік, Алланың атымен шықтық және Раббымызға тәуекел еттік.
• Қысқа түсіндірме: Шаңыраққа береке әкеледі және жамандықтың үйге кірмеуіне себеп болады.
• Жаттауға оңай ма: Орташа, бірақ ырғағы жағымды.

5. Тамақ ішер алдында оқылатын дұға

• Қашан оқылады: Дастарқан басына отырып, асқа қол созарда.
• Арабша мәтіні: بِسْمِ اللَّهِ (Бисмилләһ). Толық нұсқасы: بِسْمِ اللَّهِ وَبَرَكَةِ اللَّهِ
• Қазақша оқылуы: Бисмилләһ (немесе: Бисмилләһи уә бәракатилләһ).
• Қазақша мағынасы: Алланың атымен (Алланың атымен және Алланың берекесімен).
• Қысқа түсіндірме: Ішіп-жеген тамақтың бойға сіңуі және берекелі болуы үшін айтылады.
• Жаттауға оңай ма: Ең қарапайым әрі ең көп қолданылатын сөз.

6. Тамақтан кейін оқылатын дұға

• Қашан оқылады: Тамақтанып болған соң, дастарқаннан тұрарда.
• Арабша мәтіні: الْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِي أَطْعَمَنَا وَسَقَانَا وَجَعَلَنَا مُسْلِمِينَ
• Қазақша оқылуы: Әлхамду лилләһил-ләзи атъамәнә уә сәқанә, уә жәъаләнә муслимин.
• Қазақша мағынасы: Бізді жегізген, ішкізген және мұсылмандардан еткен Аллаға мақтаулар болсын.
• Қысқа түсіндірме: Берілген ризық-несібеге шүкіршілік ету дұғасы.
• Жаттауға оңай ма: Жиі оқылатындықтан тез есте қалады.

7. Намаздан кейін оқылатын дұға

• Қашан оқылады: Парыз немесе сүннет намаздарын аяқтап, сәлем бергеннен соң.
• Арабша мәтіні: أَسْتَغْفِرُ اللَّهَ (3 рет), اللَّهُمَّ أَنْتَ السَّلَامُ وَمِنْكَ السَّلَامُ تَبَارَكْتَ يَا ذَا الْجَلَالِ وَالْإِكْرَامِ
• Қазақша оқылуы: Астағфируллаһ (3 рет). Аллаһуммә әнтәс-сәләму уә минкәс-сәләм, тәбәрактә йә зәл-жәләли уәл-икрам.
• Қазақша мағынасы: Алладан кешірім сұраймын. Уа, Алла! Сен – Сәлемсің (мінсізсің), бейбітшілік пен амандық Сенен. Уа, ұлықтық пен құрмет Иесі! Сен өте берекелісің.
• Қысқа түсіндірме: Намазда кеткен кемшіліктер үшін кешірім сұрап, Алланы ұлықтау.
• Жаттауға оңай ма: Намаз оқитындар үшін өте таныс сөздер.

8. Кешірім сұрау (Истиғфар) дұғасы

• Қашан оқылады: Қателік жасағанда, өкінгенде немесе жай ғана іштей тазару үшін кез келген уақытта.
• Арабша мәтіні: أَسْتَغْفِرُ اللَّهَ الْعَظِيمَ الَّذِي لاَ إِلَهَ إِلاَّ هُوَ الْحَيُّ الْقَيُّومُ وَأَتُوبُ إِلَيْهِ
• Қазақша оқылуы: Астағфируллаһәл-Ъазим, әлләзи лә иләһә иллә һууәл-Хаййул-Қаййуму уә әтубу иләйһ.
• Қазақша мағынасы: Өзінен басқа ешбір тәңір жоқ, Мәңгі Тірі, бәрін меңгеріп тұрушы Ұлы Алладан кешірім сұраймын және Оған тәубе етемін.
• Қысқа түсіндірме: Адамның жүрегін тыныштандырып, күнәлардың кешірілуіне себепші болатын ең ұлы истиғфарлардың бірі.
• Жаттауға оңай ма: Қысқа нұсқасын («Астағфируллаһ») жаттау өте оңай.

9. Қиналғанда, уайымдағанда оқылатын дұға

• Қашан оқылады: Басқа іс түскенде, қорқыныш немесе уайым билегенде.
• Арабша мәтіні: حَسْبُنَا اللَّهُ وَنِعْمَ الْوَكِيلُ
• Қазақша оқылуы: Хасбуналлаһу уә ниъмәл уәкил.
• Қазақша мағынасы: Алла бізге жеткілікті, Ол қандай тамаша Қамқоршы!
• Қысқа түсіндірме: Бұл дұға адамға сабыр беріп, барлық мәселенің шешімін Аллаға тапсыруға (тәуекел етуге) үйретеді.
• Жаттауға оңай ма: Өте қысқа, айтуға жеңіл.

Қай кезде қандай дұға оқылады?

Күнделікті жағдайларда қай дұғаны қолдану керектігін тез табу үшін мына кестені пайдаланыңыз:

Жаттауға жеңіл 5 қысқа дұға

Егер сіз арабша мәтіндерді жаттауға қиналсаңыз, өміріңізде үнемі қайталап жүруге болатын мына 5 қысқа сөзден бастаңыз:

1. Бисмилләһ – Әрбір істің басы.
2. Әлхамдулилләһ – Қуанғанда айтылатын шүкір сөзі.
3. Астағфируллаһ – Қателік үшін кешірім сұрау сөзі.
4. Сүбханаллаһ – Таңқалғанда немесе Алланы ұлықтағанда айтылатын сөз.
5. Аллаһу Акбар – Алла Ұлы деген мағынаны білдіреді.

Жаңадан бастаушыларға: Неден бастау керек?

Барлық дұғалар тізімін бірден жаттап алу мүмкін емес әрі міндетті де емес. Дұғаны әдетке айналдыру үшін мынадай 4 қадамдық жоспарды қолданыңыз:

• 1-қадам: Күнделікті ауызекі тілде «Бисмилләһ» және «Әлхамдулилләһ» сөздерін жиі қолдануды үйреніңіз.
• 2-қадам: Үйден шығардағы дұғаны жаттап алыңыз. Ол қысқа әрі күнде есік алдында қайталауға өте ыңғайлы.
• 3-қадам: Таңертең оянғанда және түнде ұйықтар алдында оқылатын дұғаларды біртіндеп жаттаңыз.
• 4-қадам: Осыларды толық меңгерген соң ғана, намаздан кейін оқылатын ұзағырақ дұғалар мен истиғфарларға көшіңіз.

Сүре, дұға, зікір – айырмашылығы

Кейде бұл терминдерді шатастырып жатады. Олардың қысқаша айырмашылығы мынадай:

• Сүре: Құран Кәрімнің нақты бір бөлігі. Оның мәтіні өзгермейді, намазда міндетті түрде арабша оқылады (мысалы, «Фатиха», «Ықылас» сүрелері).
• Дұға: Алладан бірдеңе сұрау, тілек тілеу. Оны өз сөзіңізбен, қазақша да сұрай аласыз.
• Зікір: Алланы еске алу, мақтау сөздері (мысалы, «Сүбханаллаһ», «Аллаһу Акбар»).

Жиі қойылатын сұрақтар (FAQ)

Ең керек дұғалар қайсы?
Күнделікті өмірде ең керек дұғалар — таңертең оянғанда, үйден шығарда, тамақ ішерде және ұйықтар алдында оқылатын дұғалар.

Күнделікті қандай дұғаларды оқу жеткілікті?
Бастапқыда тек «Бисмилләһ» (іс бастарда) және «Әлхамдулилләһ» (шүкір ету) сөздерін, сондай-ақ ұйықтар алдындағы қысқа дұғаны оқу жеткілікті. Бастысы — тұрақтылық.

Дұғаны қазақша оқуға бола ма?
Иә, намаздан тыс уақытта дұға-тілектеріңізді өз ана тіліңізде, яғни қазақша емін-еркін сұрай аласыз. Жаратушы барлық тілді біледі.

Дұғаның мағынасын түсініп оқу маңызды ма?
Өте маңызды. Не сұрап тұрғаныңызды жүрекпен сезініп оқу – дұғаның қабыл болуына үлкен себепші болады.

Қай дұғалар жаттауға ең оңай?
«Хасбуналлаһу уә ниъмәл уәкил» және «Астағфируллаһ» сияқты қысқа зікір-дұғалар жаттауға ең жеңіл саналады.

Намаздан кейін қандай дұға оқылады?
Намаздан кейін көбінесе 33 рет «Субханаллаһ», 33 рет «Әлхамдулилләһ», 33 рет «Аллаһу Акбар» деп зікір етіп, соңында тілек дұғасы жасалады.

Үйден шығарда қандай дұға оқылады?
Үйден шығарда «Бисмилләһи, тәуәккәлту ъалаллаһи, уә лә хәулә уә лә қууәтә иллә билләһ» дұғасы оқылады.

Ұйықтар алдында қандай дұға оқу керек?
Ұйықтарда «Бисмикәл-лаһуммә әмүту уә әхйә» дұғасын оқу сүннет болып табылады.

Қиналғанда қандай дұға оқылады?
Қиналғанда, уайымдағанда «Хасбуналлаһу уә ниъмәл уәкил» дұғасын жиі қайталаған абзал. Бұл жанға тыныштық береді.

Балаларға қандай дұғаларды бірінші үйреткен дұрыс?
Балаларға ең алдымен тамақ алдында «Бисмилләһ» деуді және тамақтан соң «Әлхамдулилләһ» деуді үйретуден бастаған дұрыс.

Қорытынды

Дұға – адамның жан дүниесін тыныштандырып, Жаратушының мейіріміне бөлейтін ең көркем амал. Бұл мақаладағы дұғалар тізімін бір күнде толық жаттап алу міндет емес. Ең бастысы – шынайы ниетпен, аз-аздан болса да күнделікті әдетке айналдыру. Алла жасаған дұға-тілектеріңізді қабыл етсін!